Η μουσική είναι μία διεθνής γλώσσα που καταρρίπτει σύνορα κι ενώνει πολιτισμούς. Έχει την δύναμη να δημιουργεί συναισθήματα και να συγκινεί την ψυχή. Το βασικό στοιχείο της που το καταφέρνει αυτό είναι το τέμπο. Το τέμπο αναφέρεται στην ταχύτητα που παίζεται ένα μουσικό κομμάτι και μπορεί να κυμαίνεται από πολύ αργά εώς πολύ γρήγορα. Σ’ αυτό το άρθρο θα εξετάσουμε τον ιδιαίτερο κόσμο του τέμπο στην μουσική και θα δούμε ορισμένες από τις ωφέλιμες επιδράσεις που έχει στο ανθρώπινο σώμα και μυαλό.
Πρώτα απ’ όλα ας προσδιορίσουμε ορισμένα στοιχεία για το τέμπο. Η μονάδα μέτρησής του είναι το BPM. Αυτός ο όρος δηλώνει πόσα χτυπήματα έχουμε μέσα σ’ ένα λεπτό.(Beats Per Minute). Το τέμπο σ’ ένα μουσικό έργο δηλώνεται με μία λέξη-σύμβολο ,όπως “Adagio” ή “Allegro”. Υπάρχουν περίπου 20 όροι που περιγράφουν τις ταχύτητες αυτές. Το τέμπο είναι από τα σημαντικότερα στοιχεία της μουσικής και μπορεί να δημιουργήσει συναισθήματα , ψυχικές διαθέσεις και μουσικά εφέ.
Αργό Μουσικό Τέμπο
Το αργό μουσικό τέμπο δηλώνει την ηρεμία, την χαλάρωση και την ψυχική γαλήνη. Παραδείγματα μουσικών έργων που χρησιμοποιούν μια αργή ρυθμική αγωγή βρίσκουμε στην κλασική μουσική όπως του Μπετόβεν το Moonlight Sonata και τα Nocturnes του Σοπέν. Ανάλογο τέμπο μπορούμε να συναντήσουμε και σε μοντέρνα είδη μουσικής όπως την τζαζ. Όταν ακούμε μουσική που έχει αργό τέμπο η καρδιά και η αναπνοή μας χαμηλώνει τους ρυθμούς και αυτό βοηθάει στην αποβολή του άγχους και στην επαναφορά της ηρεμίας.
Επιπροσθέτως πέρα από τα οφέλη ενάντια στο άγχος και την νευρικότητα ο αργός ρυθμός μας βοηθάει να συγκεντρωνόμαστε καλύτερα. Έρευνες έχουν δείξει ότι το αργό τέμπο στην μουσική βοηθάει στην παραγωγικότητα αφού ενεργοποιεί την μνήμη και τον μηχανισμό επίλυσης προβλημάτων. Η μουσική με αργή ρυθμική αγωγή (τέμπο) μπορεί να μας βοηθήσει να έχουμε νοητική διαύγεια κι αυτό να μας οδηγήσει σ’ ένα γενικότερο εύ ζήν.
Μέτριο Μουσικό Τέμπο
Το μέτριο μουσικό τέμπο είναι ίσως η πιο συνηθισμένη μορφή ρυθμικής αγωγής στην μουσική που ακούει που ακούει το μεγαλύτερο μέρος των ακροατών. Παραδείγματα μέτριου τέμπο θα συναντήσουμε σε ποπ τραγούδια, όπως το “Shape of you” του Ed Sheeran ή σε ροκ τραγούδια, όπως το “We will rock you” των Queen. Η μέτρια ρυθμική αγωγή στην μουσική “γεννάει” συναισθήματα θετικής ενέργειας κι ενθουσιασμού. Όταν ακούμε μουσική σε μέτριο τέμπο οι παλμοί της καρδιάς και ο ρυθμός της αναπνοής έχει την τάση ν΄αυξάνεται. Αυτό μας κάνει να βρισκόμαστε σ’ εγρήγορση και να έχουμε έντονη συγκέντρωση. Αυτό το είδος της ρυθμικής ταχύτητας είναι βοηθητικό γι’ ανθρώπους που χρειάζονται μία ενεργητική τόνωση και ιδανικό για στιγμές εργασίας ή γυμναστικής μέσα στην μέρα.
Μερικά από τα πλεονεκτήματα της μουσικής σε μέτριο τέμπο είναι ότι μπορεί να ενεργοποιήσει την διάθεση και τα θετικά συναισθήματα. Μελέτες έχουν δείξει ότι η ακρόαση μουσικής με μέτρια ταχύτητα μειώνει τα επίπεδα του άγχους και αυξάνει τα επίπεδα της ευτυχίας. Επίσης το μέτριο τέμπο στην μουσική τονίζει το αίσθημα της κοινωνικοποίησης και γι’ αυτό το συναντάμε συχνά σε πάρτι και κοινωνικές συναθροίσεις.
Γρήγορο Μουσικό Τέμπο
Το γρήγορο τέμπο στην μουσική συνδέεται με τον ενθουσιασμό , την ενεργητικότητα αλλά και την κίνηση. Παραδείγματα αυτής της ρυθμικής ταχύτητας συναντάμε στην τέκνο μουσική, στην πανκ ροκ ή στην χιπ χοπ. Όταν ακούμε μουσικές με γρήγορο τέμπο ο ρυθμός της καρδιάς και της αναπνοής είναι πιο γρήγορος σε σχέση με το μέτριο τέμπο. Αυτό οδηγεί στην δημιουργία συναισθημάτων ευφορίας κι έντονου ενθουσιασμού. Η γρήγορη ρυθμική ταχύτητα είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για στιγμές που θες να παραμείνεις ενεργός κατά την διάρκεια μια σωματικής δραστηριότητας ή συγκεντρωμένος όταν οδηγείς για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ένα από τα πλεονεκτήματα του γρήγορου τέμπο είναι η αύξηση της φυσικής απόδοσης. Έρευνες έχουν δείξει ότι η μουσική με γρήγορο ρυθμό αυξάνει την φυσική αντοχή και μπορεί να μειώσει τα επίπεδα της κούρασης κατά την διάρκεια της άσκησης. Το γρήγορο τέμπο μπορεί να δημιουργήσει την αίσθηση της εσωτερικής δύναμης και της αυτοπεποίθησης γι’ αυτό είναι δημοφιλές σε δραστηριότητες όπως η έντονη γυμναστική και ο χορός.
Οι λέξεις – σύμβολα για το τέμπο και ο αριθμητικός προσδιορισμός με βάση τον μετρονόμο (BPM)
Lento – Αργό τέμπο γύρω στα 45-60 BPM.
Grave – Πολύ αργό κι επίσημο τέμπο γύρω στα 25-45 BPM.
Adagissimo – Το πιο αργό τέμπο γύρω στα 20-25 BPM.
Largo – Πολύ αργό τέμπο γύρω στα 40-60 BPM.
Adagio – Αργό τέμπο γύρω στα 66-76 BPM.
Andante – Μέτριο τέμπο γύρω στα 76-108 BPM.
Moderato – Μέτριο τέμπο γύρω στα 108-120 BPM.
Allegro – Γρήγορο τέμπο γύρω στα 120-168 BPM.
Vivace – Πολύ γρήγορο τέμπο γύρω στα 168-176 BPM.
Presto – Πολύ γρήγορο τέμπο γύρω στα 168-200 BPM.
Prestissimo – Το πιο γρήγορο τέμπο στα 200 BPM και παραπάνω..
Larghetto – Αργό τέμπο λίγο πιο γρήγορο από το Largo γύρω στα 50-60 BPM.
Adagietto – Αργό τέμπο λίγο πιο γρήγορο από το Adagio γύρω στα 70-80 BPM.
Andantino – Μέτριο τέμπο λίγο πιο γρήγορο από το Andante γύρω στα 80-108 BPM.
Allegretto – Μέτριο τέμπο λίγο πιο γρήγορα από το Moderato γύρω στα 108-120 BPM.
Allegro moderato – Μέτριο τέμπο λίγο πιο γρήγορο από το Allegro γύρω στα 120-136 BPM.
Allegro vivace – Γρήγορο τέμπο λίγο πιο γρήγορο από το Vivace γύρω στα 168-176 BPM.
Molto allegro – Γρήγορο τέμπο λίγο πιο γρήγορο από το Allegro γύρω στα 136-152 BPM.
Presto agitato – Πολύ γρήγορο τέμπο λίγο πιο γρήγορο από το Presto γύρω στα 200 BPM ή παραπάνω.
Κάθε είδος τέμπο έχει τα δικά του μοναδικά χαρακτηριστικά και μια ξεχωριστή επίδραση στην διάθεση και την συναισθηματική μας κατάσταση. Η επιλογή μας ν’ ακούμε μουσική με το ανάλογο τέμπο θα μας επιτρέψει να ενεργοποιήσουμε την θετική μας στάση στην καθημερινότητα και να επιτύχουμε ένα μεγάλο μέρος των επιθυμητών στόχων μας.